In het Middengebied in Venlo komt veel samen: onderwijs, ziekenhuis, sport, bedrijven, groen en woningbouw. Hoe zorg je ervoor dat het gebied zich duurzaam ontwikkelt en bereikbaar blijft? “Door samen te werken”, vertelt Dieter Schepers van de gemeente Venlo. Het fundament van deze samenwerking is een Mobiliteitsprogramma van Eisen (MPvE) dat de partners samen opstelden – een primeur voor Zuid-Nederland.
De ontwikkeling van Middengebied Venlo met VieCuri Medisch Centrum, Fontys Hogeschool, Gilde Opleidingen, Sportpark Vrijenbroek en het oude Veilingterrein, gelegen aan de A73, is geen gemakkelijke opgave. Dieter: “In de beperkte ruimte die we hebben, zijn veel ambities en belanghebbenden. Projectontwikkelaar JPO heeft het plan om op het voormalige Veilingterrein meer dan 900 woningen te realiseren, inclusief maatschappelijke voorzieningen, bedrijfsmatige activiteiten, kleinschalige detailhandel en horeca. Daarnaast heeft de gemeente de ambitie het woningaanbod in het Middengebied nog verder uit te breiden. Mooie plannen met veel ruimte voor groen, maar de bereikbaarheid is kwetsbaar. Met VieCuri Medisch Centrum in ons gebied is bereikbaarheid een harde voorwaarde. Maar niet alleen mobiliteit is een gebiedsoverstijgende opgave, ook waterveiligheid en groenstructuren zijn overkoepelend.”
Elkaar versterken
Astrid van ’t Hof van SmartwayZ.NL is opdrachtgever van het MPvE in Venlo. SmartwayZ.NL is een kennis- en netwerkorganisatie die de mobiliteitstransitie in Zuid-Nederland aanjaagt en vooruit duwt. Hierin bundelen de provincies Noord-Brabant en Limburg hun krachten, samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Astrid: “Het MPvE is een nieuwe werkwijze waarmee partijen in een gebied elkaar kunnen versterken. Vaak worden ruimtelijke ontwikkeling en mobiliteit als losse domeinen gezien. En onbedoeld zitten we dan toch een beetje te veel in onze eigen wereld. Mobiliteit komt dan vaak pas aan bod nadat al bepaald is wat er allemaal gaat komen. Met het MPvE wordt gekeken naar de kansen om ruimte te delen en hoe de uitdagingen op gebiedsniveau gezamenlijk kunnen worden aangepakt. Vanuit SmartwayZ.NL wilden we in Zuid-Nederland aan de slag met het MPvE. Het Middengebied in Venlo was hiervoor een uitgelezen kans.”
Participatiesessies
“Tussen juni en november 2025 hebben we vier participatiesessies georganiseerd met de gebiedspartners om samen een mobiliteitsvisie te ontwikkelen”, vertelt Gertjan Hanckmann, adviseur mobiliteit van Kragten. “We zijn gestart met een gedegen kennismaking. Wat zijn de uitdagingen en pijnpunten van jullie organisatie? Dit heeft geleid tot meer begrip en heeft inzichtelijk gemaakt wat de gezamenlijke opgaven zijn en hoe je elkaar kunt helpen.” Ton van der Plaats, adviseur mobiliteit van Kragten: “Vooraf hebben we samen met XTNT, experts in mobiliteit & gedrag, de gebruikers van het gebied in kaart gebracht. Welk (mobiliteits)gedrag zien we nu en wat kunnen we in de toekomst verwachten?” Robert Ophoff van XTNT: “Dat inzicht is nodig om de mobiliteitsscenario’s te onderzoeken en een voorkeursscenario te kiezen.” Ton: “Gezamenlijk hebben we in het MPvE drie soorten maatregelen geformuleerd: eisen (randvoorwaarden), intenties (breed gedragen maatregelen) en wensen (aanvullende ideeën van stakeholders).”
Gezonder en fijner
Het MPvE werkt volgens het STOMP-principe: stappen, trappen, openbaar vervoer en deelmobiliteit gaan vóór op parkeren en de auto. Ruben Senden, adviseur gebiedsontwikkeling van Kragten: “Vroeger was de auto vaak de dominante bepaler in een gebied, en soms is dat helaas nog steeds het geval. Dit is niet alleen vanwege de ruimte niet meer haalbaar, het is ook niet meer wenselijk. We willen een gezonde leefomgeving, meer bewegen en het milieu minder belasten. Dankzij het STOMP-principe blijft er meer ruimte voor groen, verblijfskwaliteit en (toekomstige) ontwikkeling.” Gertjan: “Maar STOMP gaat niet vanzelf. We kijken hoe de fysieke omgeving kan bijdragen aan de bereidheid van de gebruikers van het gebied om te voet, per fiets of met het openbaar vervoer te reizen. We willen het allemaal wel, maar het moet niet te veel moeite kosten!” Robert: “Daarom kijken we bijvoorbeeld ook naar mogelijkheden om de fysieke en sociale veiligheid te verbeteren, naar de aanleg van fijne en groene fietsverbindingen en naar het verbeteren van het openbaar vervoer.”
Geen bezwaar
“Alle partijen in het Middengebied waren heel snel bereid om in het MPvE samen te werken”, vertelt Dieter, “En ik ben ervan overtuigd dat dit proces er (mede) voor heeft gezorgd dat een formeel bezwaar vanuit de gebiedspartners ten aanzien van de gebiedsontwikkelingen is ingetrokken. Daarmee heeft het MPvE de gebiedsontwikkeling echt vooruitgebracht.
Ik denk dat iedereen zich realiseert dat we elkaar nodig hebben om de transitie van dit gebied waar te maken. We kunnen elkaar versterken in plaats van te ‘vechten’ om de ruimte. Het was heel prettig dat SmartWayZ.NL en Kragten het proces als onafhankelijke partijen hebben geleid. En dat ze dit vanuit een brede, integrale aanpak deden, met een combinatie van expertises: het ruimtelijk vlak, mobiliteit, groen/blauw én menselijk gedrag.”
Iets groters
De volgende stap is het gezamenlijk tekenen van een convenant om de gemaakte afspraken te borgen. Daarna volgt de uitdaging om het stapsgewijs te gaan realiseren. Dieter: “Daar zijn we gezamenlijk verantwoordelijk voor. Maar met de duidelijkheid en richting van het MPvE, heb ik daar vertrouwen in!” Gertjan: “Het mooie van de MPvE-aanpak is dat mobiliteit nu geen ‘lastige laatste stap’ is in een gebiedsontwikkeling, maar een manier van denken en samenwerken die de bredere gebiedsontwikkeling mogelijk maakt. Het MPvE is een oplossing voor iets groters dan mobiliteit alleen.”
Bron: Kragten (Daadkragt)