Gerard heeft voor velen in de mobiliteitswereld geen introductie nodig. Als verkeerspsycholoog weten we hem te vinden. Maar wie is de man achter de verkeerspsycholoog? Waar is hij trots op en wat is zijn link met Urban Exploring?
#1 Welk inzicht heeft jouw kijk op verkeer en menselijk gedrag het meest veranderd?
Ik ben altijd erg geïnteresseerd geweest in de Freudiaanse en Jungiaanse psychologie. Met name waar het gaat om ‘de strijd’ tussen dierlijke driften (impulsen) en maatschappelijke verantwoordelijkheden (regels en moraal), waarbij het ego een conflictvrije uitweg probeert te vinden. Bij het schrijven van mijn proefschrift stuitte ik op het mechanisme van cognitieve dissonantiereductie bij verkeersdeelnemers. Vanaf dat moment ontdekte ik dat onze innerlijke strijd nergens heviger gevoerd wordt dan in het verkeer, met name in de auto. Ik had mijn roeping gevonden.
#2 Op welk moment of resultaat in je werkende leven ben je het meest trots?
Ik denk dat ik een serieuze bijdrage geleverd heb aan het ontgrendelen van de psychologie voor de mobiliteitswereld. Het is van oudsher een vakgebied van ingenieurs, maar inmiddels heeft mens- en gedragsgericht denken en werken er zijn intrede gedaan. Daar heb ik een flink steentje aan bijgedragen. Gedragsgericht werken heeft inmiddels een plek op operationeel niveau, maar het geeft mij persoonlijk zeker zoveel voldoening om via de media en presentaties kennis over hoe ons brein functioneert over te brengen naar de verkeersdeelnemers zelf.
#3 Welke verandering in het vak dwingt jou nu het meest om opnieuw na te denken?
De techniek. Via technologische ontwikkelingen wordt geprobeerd de rol van de mens in het verkeer te minimaliseren. Met name auto’s nemen taken van de bestuurder over. Dat klinkt allemaal trendy, mooi en veilig, maar er komen veel neveneffecten bij kijken. Ons brein is van nature liever lui dan moe en dat pakt zeker niet altijd positief uit. We worden er bijvoorbeeld niet slimmer door. Van alle functies die we zelf niet meer uitoefenen, verdwijnt op den duur het inzicht en de capaciteit. Ruimtelijk inzicht, alertheid, eigen verantwoordelijkheid, kortom onze ‘self-efficacy’ staat op de tocht. Smart mobility geeft domme bestuurders.
#4 Zonder welke eigenschap zou jij dit vak niet goed kunnen uitoefenen?
Een bepaalde mate van bezetenheid. Of laat ik het bevlogenheid noemen. De complexiteit van de hersenen en hoe dat resulteert in ons gedrag en wie we zijn, vind ik mateloos interessant. Het geeft mij veel energie om daar mee bezig te zijn en steeds nieuwe kleine stukjes van te ontdekken. Al blijft het – misschien maar gelukkig – grotendeels een ondoorgrondelijk mysterie.
#5 Wat maakt jou, los van je werk, echt blij als mens?
Het clichématige antwoord is, ook al is het helemaal waar, ‘mijn vijf kinderen’. Als ik zie hoe zij hun levenspad bewandelen, ieder op hun eigen manier met alle ups en downs, ben ik een gelukkig mens. Zeker als we met het hele gezin samen zijn en onder het genot van een drankje een escape room spelen of gewoon lekker bijpraten. Daarnaast word ik echt blij van Urban Exploring (het verkennen en fotograferen van verlaten gebouwen en verborgen locaties, zoals hoofdkwartieren, fabrieken of ziekenhuizen; vaak gerelateerd aan de Tweede Wereldoorlog). Dat doe ik soms met mijn kinderen, soms met vrienden, maar soms ook alleen. We banen ons dan een weg door hekken en begroeiing, terwijl de zaklamp van onze telefoon over onregelmatige muren van tunnels of gebouwen glijdt. Gebouwen waar in de afgelopen decennia niet of nauwelijks mensen zijn doorgedrongen en iedere bocht een nieuw mysterie oproept. Mijn dag kan dan niet meer stuk.